ammanatidou.gr

ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΓΥΝΑΙΚΑ «ΑΓΡΟΤΙΣΣΑ»

FacebookFacebook

(Από τα πρακτικά της βουλής)

 

ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Αναστάσιος Νεράντζης): Η συνάδελφος του ΣΥ.ΡΙΖ.Α. κ. Ευαγγελία Αμμανατίδου έχει το λόγο.

ΛΙΤΣΑ ΑΜΜΑΝΑΤΙΔΟΥ – ΠΑΣΧΑΛΙΔΟΥ: Θέλω πρώτα απ’ όλα να ευχαριστήσω τις γυναίκες που βρίσκονται σήμερα εδώ μαζί μας στα άνω θεωρεία.

Θα ξεκινήσω την τοποθέτησή μου με μία αναδρομή στο παρελθόν και βέβαια θα μιλήσω και σαν αγρότισσα.

Η γυναίκα αγρότισσα, δηλαδή, η όποια κ. Παρασκευούλα, ήταν αυτή που για πολλά χρόνια κρατούσε την παραδοσιακή ελληνική οικογένεια χωρίς να φαίνεται και να λαμβάνει αυτά ή μέρος αυτών που προσέφερε.

Επειδή πρέπει να λέμε τα πράγματα με τ’ όνομά τους, η αγρότισσα ήταν ο στυλοβάτης του σπιτιού, ήταν αυτή που θα ζύμωνε, θα φούρνιζε και θα μαγείρευε, αυτή που θα έβαζε το καζάνι να βράσει για τις ανάγκες του σπιτιού κουβαλώντας και τα ξύλα.

Ήταν αυτή που θα άρμεγε και θα καθάριζε τα ζώα από τις κοπριές, θα έβγαζε το βούτυρο, θα έκανε το γιαούρτι και το τυρί, αυτή που θα πήγαινε στο χωράφι και με την κοιλιά στο στόμα. Σε αρκετές περιπτώσεις ξέρουμε ότι γεννούσε και εκεί, σε άθλιες συνθήκες, με όλα τα επακόλουθα για την υγεία τη δική της ή του παιδιού της και με αυξημένο βέβαια κίνδυνο θνησιμότητας. Κουβαλούσε στο χωράφι και το νεογέννητο μαζί, το χειμώνα με το κρύο, το καλοκαίρι με τη ζέστη. Ήταν αυτή που έπεφτε αρκετές φορές θύμα ενδοοικογενειακής βίας λόγω του αυταρχικού περιβάλλοντος όπου ζούσε, λόγω της πατριαρχικής οικογένειας και της χαμηλής ή της μη αυτοπεποίθησης. Δεν χώριζε γιατί θα στιγματιζόταν και έτσι απλά και καρτερικά περίμενε το θάνατο και τη λύτρωση. Ήταν αυτή που όταν θα γυρνούσε στο σπίτι έπρεπε να κάτσει και στον αργαλειό, να φροντίσει και τους ηλικιωμένους ή τους ανάπηρους της οικογένειας και βέβαια κατακουρασμένη τα μεσάνυχτα να εκτελέσει και τα συζυγικά της καθήκοντα. Ήταν αυτή η γυναίκα που όταν ξεκίνησαν τα μεταναστευτικά κύματα, έδωσε τον άντρα της στις φάμπρικες της Γερμανίας, κράτησε σαν άντρας το σπίτι και πάλευε μόνη της στα χωράφια μαζί με τα ανήλικα παιδιά της για μία καλύτερη τύχη των παιδιών της που τα ήθελε να σπουδάσουν. Ακόμα και όταν χήρευε, γινόταν κάτι ανάλογο.

Αυτή ήταν η αγρότισσα της ελληνικής υπαίθρου, τις περισσότερες φορές αναλφάβητη, διότι δεν είχε το δικαίωμα στην παιδεία. Άλλωστε πώς να έβρισκε το χρόνο από τις τόσο αυξημένες υποχρεώσεις; Ήταν η αφανής αγωνίστρια της ζωής και τότε που όλα γίνονταν χειρωνακτικά, αλλά και τώρα, στις νέες συνθήκες που διαμορφώθηκαν και σίγουρα απέχει παρασάγγας από τη γυναίκα των Μ.Μ.Ε. και των καλλιστείων.

Όλοι και όλες κατανοούμε σήμερα τα κρίσιμα προβλήματα που αντιμετωπίζουν η ελληνική ύπαιθρος και ο αγροτικός κόσμος την τελευταία δεκαετία. Πρόκειται για μία βαθιά κρίση που συνοδεύεται από μείωση των αγροτικών εισοδημάτων, από αφανισμό πολλών μικρομεσαίων νοικοκυριών, από αυξανόμενη ανεργία και υποαπασχόληση. Οι νέοι και οι νέες σε μεγάλο βαθμό δεν μένουν στην ύπαιθρο για να ασχοληθούν με τη γεωργία, τη στιγμή που γνωρίζουν ότι δεν θα υπάρξει εξασφαλισμένο εισόδημα, άρα και μέλλον.

Η πρόσθετη απασχόληση των γυναικών αγροτισσών στη χώρα μας είναι μικρής έκτασης, χαμηλής εξειδίκευσης και χαμηλού οικονομικού αποτελέσματος. Οι απασχολήσεις σε νέους ρόλους δεν έχουν ακόμα αισθητή παρουσία, αν και οι επαγγελματικές ανησυχίες κυρίως των πιο νέων αγροτισσών που θέλουν να εκπαιδευτούν στις σύγχρονες τεχνολογίες είναι αυξημένες.

Κάτω απ’ αυτές τις συνθήκες η πρόσθετη απασχόληση των γυναικών δεν επιτρέπει τη συναγωγή συμπερασμάτων για ουσιαστικές αλλαγές στις σχέσεις δύναμης μέσα στα αγροτικά νοικοκυριά και την κοινωνία γενικότερα. Παρά την ύπαρξη γυναικείων αγροτικών συνεταιρισμών με προϊόντα της πολιτιστικής κληρονομιάς κάθε περιοχής και της δυναμικής που απέκτησαν στα πρώτα χρόνια της δημιουργίας τους, παρατηρείται μία αποδυνάμωση κάτω από την πίεση της εξασφάλισης μεγαλύτερου οικονομικού οφέλους για τα νοικοκυριά, αφού συμβάλλουν στην επιβίωσή τους σε μία εποχή όπου τα αγροτικά εισοδήματα συμπιέζονται διαρκώς.

Οι αγρότισσες, παρά τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν στην επιβίωση αυτών των συνεταιρισμών, επιθυμούν τη συνέχισή τους διότι τους θεωρούν εναλλακτικές απασχολήσεις και πρόσθετο οικονομικό όφελος στο οικογενειακό νοικοκυριό.

(Στο σημείο αυτό κτυπάει προειδοποιητικά το κουδούνι λήξεως του χρόνου ομιλίας της κυρίας Βουλευτού)

Κύριε Πρόεδρε, μία αγρότισσα Βουλευτή έχετε, θα ήθελα λίγη ανοχή στο χρόνο.

Ωστόσο οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν έχουν να κάνουν αφ’ ενός με την εμπορία των προϊόντων τους και τη γνωριμία αυτών με το αγοραστικό κοινό όσον αφορά τη διαφήμιση, αφ’ ετέρου, όπως τονίζουν οι αγρότισσες, με την εκπαίδευση σε ζητήματα εμπορίας, συσκευασίας, μεταποίησης και διασύνδεσης μεταξύ των συνεταιρισμών, αλλά και εμψύχωσης και με οικονομικά ζητήματα όπως τεχνολογίας, φορολόγησης, λογιστικής και άλλα πολλά.

Η συμμετοχή των γυναικών στις αγροτικές εργασίες είναι εξίσου σημαντική για την αναγνώρισή τους ως γεωργών στο πλαίσιο της αγροτικής κοινότητας. Οι γυναίκες γίνονται μέλη των αγροτικών συνεταιρισμών, αλλά οι σύζυγοι είναι αυτοί που παρακολουθούν τις συνελεύσεις, αυτοί που ωφελούνται από τα προγράμματα γεωργικής εκπαίδευσης και τελικά αυτοί που συμμετέχουν ενεργά στη διαδικασία της λήψης αποφάσεων γιατί οι γυναίκες αγρότισσες είναι επιφορτισμένες με τους πολλαπλούς ρόλους που ανέφερα στην αρχή.

Στον αγροτικό τομέα η ανισότητα των ευκαιριών μεταξύ των δύο φύλων συνδέεται άμεσα με τη «μηχανοποίηση» της γεωργικής παραγωγικής εργασίας, όπως επίσης και με την κατανομή των ρόλων στο αγροτικό νοικοκυριό.

Οι κοινωνιολόγοι του αγροτικού χώρου διαπιστώνουν από τις έρευνές τους ότι οι αντιλήψεις και οι συμπεριφορές στην ελληνική ύπαιθρο εξουδετερώνουν τις γυναίκες ως ενεργά συμμετέχοντα υποκείμενα στην αγροτική κοινωνία και οικονομία και ότι οι αγροτικές κοινωνίες θέτουν σε λειτουργία τα έμφυλα στερεότυπα.

Οι γυναίκες που απασχολούνται στον αγροτικό τομέα παραγωγής δεν έχουν αναγνωρισμένη επαγγελματική ταυτότητα ως αγρότισσες. Αυτό αποκαλύπτει την κρίση της επαγγελματικής ταυτότητας που αντιμετωπίζει η εργαζόμενη γυναίκα στον αγροτικό τομέα, καθώς βρίσκεται στη σκιά του άντρα αρχηγού της εκμετάλλευσης της γης, κύριε Υπουργέ. Έτσι η γυναίκα αγρότισσα καταλήγει να έχει μία ονομαστική γεωργική ταυτότητα.

Τις δύο τελευταίες δεκαετίες, ωστόσο, έρευνες αποκάλυψαν σχετικά με τα ζητήματα των γυναικών του αγροτικού χώρου τη συμβολή των γυναικών στην επιβίωση του αγροτικού νοικοκυριού. Έκαναν τη γυναίκα αγρότισσα πιο ορατή ως εργατική δύναμη και έθεσαν ταυτόχρονα τον επαναπροσδιορισμό της ως εργαζόμενου ατόμου.

(Στο σημείο αυτό κτυπάει το κουδούνι λήξεως του χρόνου ομιλίας της κυρίας Βουλευτού)

Δεν θα ήθελα να ξανααναφερθώ στους συνεταιρισμούς, γιατί ήδη έχω καταχραστεί το χρόνο, αλλά θα πω κάτι τελευταίο. Μην ξεχνάμε και τις γυναίκες της νησιωτικής Ελλάδας, που αντιμετωπίζουν επιπρόσθετα προβλήματα με κύριο τον αποκλεισμό τους λόγω θάλασσας από τις υπηρεσίες, την υγεία και βέβαια την απομόνωση του χειμώνα. Πολλές φορές αυτές οι γυναίκες ξέρουμε ότι βοηθούν και στην αλιεία.

Και βέβαια, δεν πρέπει να ξεχνάμε και τις οικονομικές μετανάστριες που απασχολούνται στη χώρα μας σαν εργάτριες γης σε όλες σχεδόν τις εργασίες που παραμένουν χειρωνακτικές. Πρέπει κι αυτές σήμερα να τις στηρίξουμε.

(Στο σημείο αυτό κτυπάει επανειλημμένα το κουδούνι λήξεως του χρόνου ομιλίας της κυρίας Βουλευτού)

ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Αναστάσιος Νεράντζης): Κυρία συνάδελφε, είναι καιρός νομίζω να σταματήσετε. Βλέπω ότι δεν συγκινείστε ούτε από τα κουδούνια ούτε από το ρολόι που έχετε απέναντί σας. Έχετε μιλήσει ήδη ενάμισι λεπτό επιπλέον.

ΛΙΤΣΑ ΑΜΜΑΝΑΤΙΔΟΥ-ΠΑΣΧΑΛΙΔΟΥ: Τελειώνω.

ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Αναστάσιος Νεράντζης): Τελειώστε τώρα σας παρακαλώ.

ΛΙΤΣΑ ΑΜΜΑΝΑΤΙΔΟΥ-ΠΑΣΧΑΛΙΔΟΥ: Θα πρέπει να δίνεται η δυνατότητα να εκλέγονται στα κέντρα λήψης των αποφάσεων, να μην είναι πάντα κάτω από τη σκιά των ανδρών. Η αγρότισσα μπορεί να προσφέρει και στα κοινά.

Ως Συνασπισμός της Ριζοσπαστικής Αριστεράς, θεωρούμε ότι όλα τα προηγούμενα χρόνια καμία κυβέρνηση δεν στήριξε ουσιαστικά τη γυναίκα αγρότισσα.

ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Αναστάσιος Νεράντζης): Αρκετά.

Ευχαριστούμε, κυρία συνάδελφε.